Tôi thường nghe:
Dennis Ritchie tạo ra ngôn ngữ C, đặt nền móng cho bao hệ thống;
Guido van Rossum làm nên Python, giúp người đời giải muôn bài toán.
James Gosling khai sinh Java, để ứng dụng chạy khắp mọi nơi;
Brendan Eich tạo ra JavaScript, góp phần đưa trang web trở nên sống động.
Linus Torvalds khởi tạo Linux, mở đường cho hệ điều hành nguồn mở;
Taylor Otwell xây dựng Laravel, giúp bao lập trình viên phát triển ứng dụng dễ dàng.
Tim Berners-Lee tạo ra World Wide Web, nối thông tri thức bốn phương;
Ken Thompson khi làm việc tại Bell Labs, cùng đồng nghiệp xây dựng Unix, để lại nền tảng cho nhiều hệ điều hành về sau.
Ngày nay, AI có thể hỗ trợ phân tích, viết code, kiểm thử và tìm lỗi;
Người làm phần mềm có thêm công cụ để học nhanh, làm tốt và giải quyết vấn đề khó.
Những người ấy, hoàn cảnh có khác, tài trí chẳng đồng, song đều lấy sự chuyên tâm làm gốc, lấy việc giải quyết vấn đề làm đầu. Nhờ bền chí mà ý tưởng thành sản phẩm, nhờ tận tâm mà sản phẩm dựng nên cơ nghiệp.
Nay anh em chúng ta cùng làm việc trong ngành phần mềm, cùng xây dựng sản phẩm, cùng khách hàng giải quyết khó khăn. Đó chẳng phải là cơ hội để rèn luyện năng lực, gây dựng sự nghiệp và tạo nên những điều có ích hay sao?
Ấy vậy mà tôi vẫn thấy:
Giờ làm việc chưa được bao lâu, có người đã mở game chiến đấu;
Công việc còn dang dở, có người lại say sưa xem YouTube quên giờ.
Buổi sáng đến muộn, cuộc họp phải chờ;
Buổi trưa nghỉ quá giờ, đồng đội ngóng đợi.
Nhận việc thì hứa hẹn thật nhanh, làm việc lại qua loa cho xong;
Viết code chưa hiểu đầu đuôi, đã vội báo rằng hoàn tất.
Có người thấy bug mà nghĩ rằng nhỏ, để đến ngày mai hẵng sửa;
Có người gặp vướng mắc chẳng báo ai, để sát hạn mới nói chưa xong.
Khách hàng hỏi tiến độ thì đáp rằng “sắp xong”;
Đến ngày giao sản phẩm, lại bảo rằng “cần thêm chút nữa”.
Một chút của người này, thêm một chút của người kia;
Đến khi cộng lại, deadline đã qua, niềm tin khách hàng cũng cạn.
Lại có khi dùng AI sinh ra cả đoạn code, chưa đọc kỹ đã vội đưa vào hệ thống; thấy AI trả lời trôi chảy, chưa kiểm chứng đã tin là đúng. Công cụ có thể giúp chúng ta làm nhanh hơn, nhưng trách nhiệm hiểu giải pháp và kiểm tra kết quả vẫn thuộc về mỗi người.
Tôi nhiều khi tới bữa còn nghĩ việc, đêm về vẫn xem tin nhắn dự án. Nghe khách hàng phàn nàn thì lòng nóng như lửa đốt; thấy đồng đội thức khuya xử lý sự cố lại không khỏi xót xa.
Chỉ lo rằng dự án còn chưa đóng, bug đã bay ngập trời; incident vừa mới xử lý xong, cảnh báo lại vang khắp chốn. Khách hàng thúc giục từng ngày, có dự án đã đứng trước nguy cơ bị hủy.
Công ty đang lúc khó khăn, dòng tiền ngắt quãng, nguy cấp đến nơi. Tiền dự án chưa về, mà chi phí vận hành vẫn phải trả; khách hàng mất lòng tin, thì cơ hội tiếp theo biết tìm ở đâu?
Tôi lo không chỉ vì một lần giao hàng trễ, mà vì uy tín gây dựng bao năm có thể hao mòn sau vài lần thất hẹn. Tôi trăn trở không chỉ vì một lỗi phần mềm, mà vì mỗi lỗi lọt đến tay khách hàng đều khiến bao người phải thêm một lần sửa chữa, giải thích và chờ đợi.
Vậy mà đôi khi, chúng ta vẫn coi deadline như chuyện của người khác; xem incident như việc của đội vận hành; thấy bug thì đẩy qua người kiểm thử; khách hàng giận dữ lại cho rằng chẳng liên quan đến mình.
Nếu dự án bị hủy, công sức bấy lâu đổ xuống sông, thì mấy ván game kia có giữ được khách hàng không?
Nếu công ty thiếu việc, đồng đội phải chia xa, thì những giờ xem video kia có giúp chúng ta giữ được cơ hội không?
Nếu sản phẩm liên tục lỗi, uy tín ngày một suy giảm, thì hai chữ “đã xong” nói qua loa có cứu vãn được lòng tin không?
Lúc ấy, muốn sửa lại từng dòng code đã làm cẩu thả, e rằng đã muộn; muốn giữ lại từng khách hàng đã rời đi, há chẳng khó thay!
Tôi nói những lời này không phải để phủ nhận công sức của những anh em ngày đêm tận tụy. Tôi biết có người vẫn âm thầm sửa lỗi, có người kiên nhẫn hỗ trợ đồng đội, có người đã nhiều đêm lo cho dự án. Chính vì quý những công sức ấy, tôi càng không đành lòng nhìn cả đội phải gánh thêm hậu quả của sự thiếu tập trung và cách làm việc qua loa.
Vì vậy, tôi mong anh em chúng ta:
Đã đến giờ làm thì chuyên tâm vào công việc; việc giải trí hãy để lúc thích hợp.
Đã nhận một đầu việc thì tìm hiểu cho rõ; có khó khăn phải báo sớm để cùng tháo gỡ.
Làm một chức năng, hãy hiểu yêu cầu trước khi bắt tay;
Sửa một lỗi, hãy tìm nguyên nhân và kiểm tra những nơi có thể bị ảnh hưởng.
Viết code cần rõ ràng, dễ đọc; kiểm thử cần cẩn thận, đủ các tình huống quan trọng.
Trước khi báo hoàn thành, hãy tự kiểm tra; trước khi giao khách hàng, hãy cùng đồng đội rà soát.
Dùng AI để hỗ trợ tìm hiểu, đề xuất giải pháp, viết test và phát hiện rủi ro; nhưng phải đọc, kiểm chứng và chịu trách nhiệm với kết quả trước khi đưa vào sản phẩm.
Đi làm đúng giờ để không ai phải chờ; nghỉ ngơi điều độ để khi trở lại có thể tập trung.
Thấy đồng đội gặp khó, hãy cùng giúp một tay; thấy tiến độ có nguy cơ chậm, hãy sớm tìm cách xử lý.
Người làm tốt giúp người chưa vững; người biết trước chỉ người biết sau.
Việc lớn chia thành việc nhỏ, vướng mắc cùng nhau giải quyết; đã cam kết thời hạn, phải theo sát đến ngày giao.
Mỗi người bớt một giờ xao nhãng, cả đội thêm nhiều giờ tập trung.
Mỗi người làm kỹ một phần việc, cả dự án bớt đi nhiều lần sửa lỗi.
Mỗi lần giao hàng đúng hẹn, khách hàng thêm một phần tin tưởng; mỗi dự án hoàn thành tốt, công ty thêm một cơ hội đứng vững và phát triển.
Tôi tin rằng năng lực của người làm phần mềm không chỉ thể hiện ở việc viết được bao nhiêu dòng code, mà còn ở chỗ làm ra sản phẩm có ích, vận hành ổn định và được khách hàng tin dùng. Sự chuyên nghiệp không chỉ nằm trong lời hứa, mà còn ở cách mỗi người làm tròn phần việc của mình, giữ trách nhiệm với đồng đội và khách hàng.
Nay khó khăn đã hiện rõ trước mắt, chẳng thể chỉ chờ ngày mai sẽ khá hơn. Mong anh em chúng ta cùng lấy sự tập trung làm đầu, lấy chất lượng làm trọng, lấy tiến độ làm cam kết; đồng lòng xử lý việc tồn đọng, giảm lỗi, đóng dự án và gây dựng lại niềm tin.
Để rồi một ngày nhìn lại, chúng ta có thể tự hào rằng: khi công ty gặp lúc gian nan, anh em đã không quay lưng; khi dự án đứng trước thử thách, cả đội đã cùng nhau gánh vác; khi khách hàng cần một lời cam kết, chúng ta đã đáp lại bằng sản phẩm hoàn thành và hành động thực tế.
Mong anh em cùng ghi nhớ và thực hiện!
Lượt xem: 82