Dạo này mình đang “bơi” trong một dự án siêu trọng điểm. Công ty đang muốn đánh chiếm mảng Subscription (thu phí định kỳ), nên yêu cầu khắt khe đến mức thở thôi cũng thấy áp lực. Vừa phải đi trình bày kiến trúc với khách hàng, vừa phải về “đánh vật” với một biệt đội anh em developer nội bộ để đảm bảo sản phẩm không biến thành một đống xà bần công nghệ.

Giữa những áp lực bủa vây và những buổi làm thêm giờ mệt mỏi, mình vô tình lướt thấy một status cũ từ 6 năm trước: “Hôm nay mọi việc đã quá tệ thì ngày mai chỉ có tốt hơn”.

Đúng là 6 năm trước mình đã lầm! Ngày mai không tốt hơn, ngày mai chỉ có… nhiều việc hơn thôi. Nhưng nhìn lại, cùng là căng thẳng, nhưng cái “vibe” của mình hiện tại đã ở một cái lé vồ rất khác:

Từ “Sát thủ cô độc” đến “Bảo mẫu của những tâm hồn ngây thơ”

• Ngày xưa: Mình là kiểu “một mình cân tất”. Task khó? Để đấy mình làm cho nhanh.
• Bây giờ: Mình dành phần lớn thời gian để làm “bảo mẫu”. Team mình có đủ combo:
  • Cô bé ngây thơ: Mới ra trường, nhìn code mình viết như nhìn cổ vật, lúc nào cũng “Ủa anh ơi, sao kỳ vậy anh?”.
  • Anh chàng GenZ “hướng nội”: Task giao xong là mất tích, đến lúc review code thì phát hiện ra những logic “chấn động” mà AI cũng phải chào thua.
  • Những Junior đầy nhiệt huyết: Code chạy vèo vèo nhưng cấu trúc thì như một nồi lẩu thập cẩm.

Thay vì nhảy vào làm hộ, mình chấp nhận kiên nhẫn hướng dẫn, review và bắt rework (làm lại). Đau đớn lúc đầu thật đấy, nhưng khi các “mầm non” này trưởng thành, họ sẽ là người gánh dự án cho mình đi ngủ sớm.

Định luật “Code chạy là được” đã hết hạn

• Ngày xưa: Code chạy được, không crash là mừng rơi nước mắt. Thấy đoạn nào hơi “thối” (code smell) nhưng vẫn chạy được thì thôi, cứ để đó cho “hậu thế” tính.

• Bây giờ: Không đúng kiến trúc là mình “gõ đầu” ngay. Mình hiểu rằng nếu không xây chuẩn từ đầu, cái Subscription này sẽ sớm trở thành một đống nợ kỹ thuật (technical debt) mà lãi suất còn cao hơn cả vay tín dụng đen.

Thay đổi thái độ: Từ “Nạn nhân” thành “Thuyền trưởng”

• Ngày xưa: Nhận thêm task là thấy “tới số rồi”. QC báo bug là mình sẵn sàng “combat” tay đôi để chứng minh mình vô tội.
• Bây giờ: Thêm việc là thêm cơ hội, là sự tin tưởng của công ty và cũng là con đường để gia tăng thu nhập, đãi ngộ (mình đang tự thôi miên bản thân là mình hạnh phúc, đừng ai cản!). Bug hay task khó không còn là “tai nạn”, mà là những bài toán cần solution tối ưu nhất. Thay vì cau có, mình ngồi xuống cùng team tìm cách giải quyết sao cho “mượt” nhất.

Thời đại của “Pháp sư AI”

• Ngày xưa: Ngồi gõ từng dòng code, gãy cả tay, bạc cả tóc, thức đêm tra Google muốn nát cái bàn phím.

• Bây giờ: Đã có AI. Việc của mình không phải là gõ code nữa, mà là tư duy làm sao để ứng dụng AI cho đúng, bắt nó làm việc thay mình để mình còn có thời gian đi… review code cho “cô bé ngây thơ”.

6 năm trước, mình mệt mỏi và muốn bỏ về. Bây giờ, mình cũng mệt, cũng OT, nhưng lại thấy mỗi ngày là một sự cố gắng đầy định hướng.

Cảm giác bản thân có một sự tiến bộ “mập mờ” không hề nhẹ. Không giải thích rõ ràng bằng con số được, chỉ biết là cái “tầm” nhìn nhận vấn đề của mình đã khác. Thôi, tắt Facebook, mình đi cứu anh chàng GenZ đang bị kẹt bug đây. Hy vọng “ngày mai sẽ tốt hơn” – hoặc ít nhất là không có thêm bug nào “lạ” là được!